Egitura indarkeria eta globalizazioaren indarkeria, generoen arteko desberdintasunak betikortzen dituen sistema modura

Proiektu honetan modu espezifiko batetan mende honetan dugun arazo handienetako bat planteatzen da: “Herrialde garatuetan edota Lehen munduko herrialdetan emaniko emakume eta haurren aurkako indarkeria”.

Solaskide desberdinen ikuspuntutik abiatuta indarkeria mota desberdinak, batez ere egitura eta globalizazioaren indarkeria, aztertuko dira. Emakume eta haurrengan euren ondorioak, geure kulturako hezkuntza modeloak eta herrialde garatuetan eramaten diren giza bilakaera programa desberdinak, aztertuko dira. Solasaldirako gune bat egongo da ez soilik elkartruke eta aberasteko baizik hautabideak aurkitzeko ere. Indarkeria eta giza eskubideen inguruan lan egiten duten gobernuz kanpoko erakundeek partehartzaile eta hizlarientzako gune bat izango dute.

Helburuen artean genero indarkeria agertzen deneko gune guztiei buruzko ikuspuntu orokor bat eskaintzea, emakumeak proiektuetan partehartzea eragiten dituzten neurriak bultzatzea eta bakea lortzearren emakumeen potentziala garatzea da.

2.1.- Testuingurua

• Pekin-en eskainitako hitzaldia eta gero, OCDE-aren Garapenerako Laguntza Batzordeek, Nazioarteko Elkarkidetza Elkarte desberdinek eta Elkarkidetza dekretuek, generoen arteko berdintasuna giza garapenaren helburu bezala erantsi dute.

• 1993. urtean Nazio Batuen Batzar Nagusiak, gizon eta emakumeen arteko berdintasun faltan oinarrituta, genero indarkeriari buruzko ebazpen historikoa onartu zuen.

• Vienako aitorpena eta ekintza programaren arabera, generoan, baita ere esestaldi eta gehiegikeri sexualetan, oinarritutako indarkeria mota guztiak duintasunarekin eta pertsonen balorearekin bateragaitzak dira.

Egitura eta globalizazioaren indarkeriak bizi aukera desberdinak onartzen ditu, horrela, garapenak suposatzen dituen onuren eskuratze eta baliabideen banaketa ezberdina ematen delarik. Apartheid kasu desberdinak baimentzen ari dira, biktimatzat emakumeak eta haurrak dituzten esklabutza mota berriak.

Amnisty Internacional eta Europar Batasuneko taldeek eskainitako datuen arabera, Bosnian emaniko gerrateko lehen hilabeteetan 20.000 emakume bortxatuak izan ziren.

Era berean, Camboya, Liberia, Peru, Somalia eta Ugandan gertaturiko gatazka zibiletan emakume eta haur nesken aurkako bortxakeria kasuak ere eman dira (neurri txikiago batetan gizon eta haur mutilen aurka ere baina beroni buruz estatistika fidagarririk ez daude).

Gobernuz kanpoko erakundeentzat beharrezkoa da errealitate hau kontutan izanik eskusartzea eta horretarako beharrezkoa izan dute indarkeria mota desberdinak ulertzea bai eta Europa nahiz herrialde pobreetan arrakasta izaten ari diren programak ezagutuz.

2.2.- Justifikazioa

Lehen aipatu den bezala, munduan emakume eta haurren aurkako indarkeriari buruz eta globalizazioaren indarkeriari buruz diren datuak beldurgarriak dira.

• Bahitura ekonomikoa dela eta, Iraken egunero 12 haur inguru hiltzen ziren. 79-81 eta 89-93 urteetan kalorien kontsumoa %3 Mexikon, %4,1 Argentinan, %10,9 Kenian eta %10 Tantzanian gutxitu zen. Zerealen kontsumoa Indiako nekazal gunetan %12,2-a eta hirietan %5,4-a gutxitu zen. Goseberadunei janaria ukatzea eta soberakinak egozten dituzten merkatuak elikatzea globalizazioaren genozidio mota berritzat jo daiteke.

Herrialde pobreei sendagaiak ukatu sendagaien industrien gehiegizko irabaziak baimentzea ere genozidio mota bat da. Kostu baxuko sendagaien produkzioa ukatzen zaie herrialde hauei. Adibidez: VIH-aren aurka patentaturiko sendagaiaren urte beteko erabileraren kostua 15.000 amerikar dolarretakoa da, baina India eta Brasilen ekoizturiko generoekin 250-300 dolarretakoa izango zen.

• Barbados-go hirutik emakume batek gehiegikeri sexualak pairatu ditu haurtzaro edota gaztaroan. Gizonen kasuan proportzioa hau 100 tik 1 edo 2-koa da.

• Indian ohizkoa den emaztegaien erretzea dela eta, polizien datuen arabera 1990. urtean beraien familiek dotea ezin eskaini edota gutxieneko kantitatea eskaintzeagatik 4.835 emakume hil zituzten. Indiako beste arazo handi bat abortu selektiboa da, horrela, Nobel saria jaso zuen Amartya Sen-ek (Non daude emakumeak?) planteatzen duen modura, nork daki zer gertatuko den epe ertain eta luzera.

• Asia hegoaldean ematen diren neska haurren hilketa kasuen %58-a haurrak landare pozoitsuen bidez elikatuz edota esnetan bustitako arroz azalez itoz gertatzen dira.

• Mutilazio genitala Afrika osoan ematen deneko praktika da baina orain, etorkinak direla eta, baita ere Estatu Batuetan eta Europan ere. Orokorrean, 4 eta 10 urte bitarteko 2 milioi neskek beren ernaltze organoetakoren bat galdu dute.

• Generoko indarkeria ematen deneko herrialde guztietan osasun sistemaren karga oso altua da.

• Soldaduek gauzatutako indarkeria emakumeek mundu osoan zehar pairatzen duten tortura mota da. Herrialde garatuetan zein garapen bidean daudenekoetan eginiko ikerketen esanetan, emakumeek pairatzen duten indarkeria gizonek erabakiak hartu eta emakumeek esandakoa egiten duteneko gizarte egituraren ondorioa da.

• Garapen prozesuetan emakumeen parte hartzea funtsezkoa da baina indarkeriaren aurrean, garapenean parte hartzeko posibilitateak murriztuak ikusten dira.

Eskainitako datuak kontutan izanda, garatutako herrialdetan generoko indarkeria aktoreen ikuspegitik ahalik eta azkarren tratatzea beharrezkoa dela ondorioztatu dezakegu, gure komunitatean laguntza hobetuz, hezkuntza eta aitzineurri programak hobetuz, solasaldietan indarkeria gizonen eskutik edota eguneroko lanean pairatzen duten emakumeei hitza emanez, bakea indartuz edota giza eskubideak errespetatuz.